SSCC (Serial Shipping Container Code), czyli Seryjny Numer Jednostki Logistycznej, umożliwia jednoznaczną identyfikację palety, paczki, kontenera lub innej jednostki utworzonej na potrzeby transportu i magazynowania. Numer SSCC jest wykorzystywany w logistyce jako podstawa identyfikacji i śledzenia fizycznego przepływu jednostek na kolejnych etapach łańcucha dostaw. Czym jest SSCC, jak wygląda jego struktura i jakie informacje powinna zawierać etykieta logistyczna GS1?
Czym jest SSCC i do czego służy w logistyce?
SSCC to skrót od Serial Shipping Container Code. W Polsce stosuje się nazwę Seryjny Numer Jednostki Logistycznej. Jest to globalny identyfikator GS1 służący do jednoznacznej identyfikacji jednostek logistycznych, czyli obiektów utworzonych na potrzeby transportu lub magazynowania.
Jednostką logistyczną może być np. paleta, paczka, skrzynia czy kontener. Jej zawartość nie przesądza o zastosowaniu SSCC – istotne jest to, że dana jednostka ma być indywidualnie identyfikowana podczas przepływu przez łańcuch dostaw.
Każda jednostka logistyczna otrzymuje własny, unikalny numer SSCC. Oznacza to, że dwie identycznie skompletowane palety zawierające te same produkty powinny otrzymać dwa różne numery. SSCC pozostaje przypisany do konkretnej jednostki przez cały okres jej istnienia.
Po zeskanowaniu oznaczenia system magazynowy może powiązać fizyczny ruch konkretnej jednostki z informacjami zapisanymi w systemach przedsiębiorstwa. SSCC pełni więc funkcję podobną do „tablicy rejestracyjnej” jednostki logistycznej.
SSCC w logistyce – dlaczego stosuje się ten identyfikator?
Znaczenie SSCC w logistyce wynika przede wszystkim z możliwości jednoznacznego rozpoznawania poszczególnych jednostek. Zamiast identyfikować przesyłkę na podstawie opisu jej zawartości, odbiorca może zeskanować jeden unikalny numer.
SSCC stanowi podstawę do śledzenia jednostki logistycznej na kolejnych etapach łańcucha dostaw. Po odczytaniu identyfikatora odpowiedni system może rejestrować zdarzenia związane m.in. z kompletacją, wydaniem z magazynu, transportem, przeładunkiem czy przyjęciem dostawy.
Pozwala to usprawnić m.in.:
- przyjmowanie i wydawanie towarów,
- kontrolę przepływu palet i przesyłek,
- zarządzanie magazynem,
- automatyczną identyfikację jednostek,
- powiązanie fizycznej dostawy z informacjami elektronicznymi,
- monitorowanie statusu konkretnej jednostki logistycznej.
Standard GS1 zapewnia przy tym jednolity sposób identyfikacji. Dzięki temu numer może być wykorzystywany przez różnych uczestników łańcucha dostaw, a nie wyłącznie przez system przedsiębiorstwa, które utworzyło przesyłkę.
Struktura numeru SSCC – z ilu cyfr składa się identyfikator?
SSCC składa się z 18 cyfr. Jego struktura została określona w standardzie GS1 i obejmuje kilka elementów:
Cyfra rozszerzająca – pierwsza cyfra SSCC, która może przyjmować wartość od 0 do 9. Pozwala zwiększyć pulę numerów możliwych do utworzenia.
Prefiks firmy GS1 – przydzielany przedsiębiorstwu w ramach systemu GS1. Jego długość może być różna.
Oznaczenie seryjne – część numeru pozwalająca odróżnić konkretną jednostkę logistyczną od pozostałych utworzonych przez przedsiębiorstwo.
Cyfra kontrolna – ostatnia cyfra SSCC, obliczana według algorytmu GS1. Pozwala sprawdzić poprawność konstrukcji numeru.
Długość prefiksu firmy GS1 wpływa na liczbę cyfr pozostających do dyspozycji przy tworzeniu części seryjnej. Cały numer SSCC zawsze ma jednak 18 cyfr.
Warto przy tym uważać na określenie „kod kraju”. Początkowych cyfr prefiksu GS1 nie należy interpretować jako informacji o kraju produkcji towaru. Prefiks jest związany z systemem GS1 i organizacją, która go przydzieliła, a nie z miejscem wytworzenia produktu.
Kod SSCC a kod kreskowy GS1-128 – jaka jest różnica?
Określenie kod SSCC jest powszechnie używane, ale z technicznego punktu widzenia warto rozdzielić dwa pojęcia.
SSCC jest numerem identyfikacyjnym jednostki logistycznej. Kod kreskowy jest natomiast nośnikiem, za pomocą którego ten numer można przedstawić w formie umożliwiającej automatyczny odczyt.
Numer SSCC na etykiecie logistycznej przedstawia się w symbolice GS1-128. Dzięki temu pracownik magazynu lub automatyczny system może zeskanować oznaczenie bez ręcznego przepisywania 18 cyfr.
Do określenia znaczenia danych wykorzystywane są Identyfikatory Zastosowania GS1 (IZ). W przypadku SSCC stosowany jest identyfikator (00). Informuje on system odczytujący, że następujące po nim 18 cyfr stanowi Seryjny Numer Jednostki Logistycznej.
Etykieta logistyczna GS1 – gdzie umieszcza się numer SSCC?
Etykieta logistyczna GS1 jest ustandaryzowanym sposobem przekazywania informacji o jednostce logistycznej pomiędzy producentami, hurtownikami, operatorami logistycznymi, przewoźnikami, dystrybutorami i odbiorcami.
SSCC jest podstawowym i obowiązkowym elementem etykiety logistycznej GS1. Numer przedstawia się w formie czytelnej wzrokowo oraz w symbolu kodu kreskowego GS1-128 z Identyfikatorem Zastosowania (00).
Na etykiecie mogą znaleźć się również dodatkowe informacje związane z przesyłką i jej zawartością. Do rozróżnienia poszczególnych danych wykorzystuje się odpowiednie Identyfikatory Zastosowania GS1, np.:
- (00) – SSCC,
- (02) – GTIN jednostek handlowych zawartych w jednostce logistycznej,
- (37) – liczba jednostek handlowych,
- (10) – numer partii lub serii,
- (15) – data minimalnej trwałości („najlepiej spożyć przed”).
Zakres informacji powinien odpowiadać wymaganiom konkretnego procesu oraz ustaleniom pomiędzy partnerami handlowymi. Nie każda etykieta musi więc zawierać wszystkie wymienione dane.
SSCC a GTIN – czym różnią się te numery GS1?
SSCC i GTIN należą do systemu GS1, ale służą do identyfikowania innych obiektów.
GTIN (Global Trade Item Number) identyfikuje jednostkę handlową, np. konkretny produkt lub określony wariant opakowania handlowego. Ten sam produkt o tych samych właściwościach może mieć ten sam GTIN na wielu egzemplarzach.
SSCC identyfikuje natomiast konkretną, fizyczną jednostkę logistyczną. Każda z nich otrzymuje indywidualny numer.
Przykładowo 20 identycznych palet zawierających ten sam towar może być powiązanych z tym samym GTIN zawartości, ale każda paleta otrzyma odrębny SSCC. Dzięki temu można identyfikować i śledzić ich przepływ niezależnie od siebie.
To rozróżnienie ma duże znaczenie dla automatyzacji procesów magazynowych: GTIN odpowiada na pytanie „co to jest?”, natomiast SSCC pozwala ustalić „która konkretnie jednostka logistyczna?”.
Kto nadaje numer SSCC każdej jednostce logistycznej?
Numer SSCC nadaje podmiot, który tworzy daną jednostkę logistyczną. Może być nim np. producent, hurtownik albo operator logistyczny. Do tworzenia numerów wykorzystywany jest prefiks firmy GS1.
Istotne jest zachowanie unikalności identyfikatora. Firma nie może przydzielić tego samego aktywnego SSCC kilku różnym jednostkom logistycznym.
Ponowne wykorzystanie numeru powinno odbywać się zgodnie z aktualnymi zasadami GS1, tak aby nie powstało ryzyko funkcjonowania w łańcuchu dostaw różnych jednostek oznaczonych tym samym identyfikatorem.
W praktyce przy dużej liczbie wysyłek numery SSCC są generowane automatycznie przez odpowiednie oprogramowanie i przekazywane do systemu odpowiedzialnego za przygotowanie etykiet.
Jak wygenerować numer SSCC i etykietę logistyczną GS1?
Przedsiębiorstwo chcące samodzielnie tworzyć numery SSCC powinno dysponować odpowiednimi uprawnieniami i prefiksem firmy GS1. W Polsce informacje dotyczące uczestnictwa w systemie oraz tworzenia identyfikatorów udostępnia GS1 Polska.
Proces można przedstawić w kilku etapach:
- uzyskanie odpowiedniego prefiksu firmy GS1,
- utworzenie unikalnego, 18-cyfrowego numeru SSCC,
- obliczenie cyfry kontrolnej,
- przypisanie numeru do konkretnej jednostki logistycznej,
- przygotowanie danych wymaganych na etykiecie,
- wygenerowanie etykiety logistycznej GS1,
- wydrukowanie i aplikacja etykiety na jednostkę,
- sprawdzenie możliwości prawidłowego odczytu oznaczenia.
W środowisku przemysłowym proces ten może zostać zautomatyzowany. Numer jest wtedy generowany lub pobierany z systemu przedsiębiorstwa, etykieta drukowana dla konkretnej jednostki, a następnie automatycznie aplikowana na karton, paletę lub inną jednostkę logistyczną.
Jak drukować etykiety logistyczne z numerem SSCC?
W przypadku niewielkiej liczby wysyłek etykiety mogą być przygotowywane na oddzielnym stanowisku. W zakładach o dużej wydajności ręczne drukowanie i naklejanie kolejnych oznaczeń może jednak ograniczać tempo procesu oraz zwiększać ryzyko przypisania niewłaściwej etykiety do jednostki.
Rozwiązaniem stosowanym na zautomatyzowanych liniach są systemy print & apply. Urządzenie drukuje etykietę zawierającą dane przeznaczone dla konkretnej jednostki, a następnie automatycznie aplikuje ją w określonym miejscu na opakowaniu lub palecie.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku SSCC, ponieważ każda jednostka logistyczna otrzymuje inny numer. Nie wystarczy więc przygotowanie jednego wzoru etykiety i wielokrotne wydrukowanie go bez zmiany identyfikatora.
System znakowania może być połączony z WMS, ERP lub innym źródłem danych. Dzięki temu informacje potrzebne do utworzenia etykiety trafiają bezpośrednio do urządzenia drukującego, co ogranicza ręczną obsługę procesu.
Jak sprawdzić kod kreskowy z numerem SSCC po wydrukowaniu etykiety?
Wygenerowanie prawidłowego numeru SSCC nie gwarantuje jeszcze, że symbol kodu kreskowego zawierający ten numer będzie możliwy do prawidłowego odczytania. W środowisku przemysłowym znaczenie ma również jakość fizycznego oznaczenia.
Problemy z odczytem mogą wynikać m.in. z niewystarczającego kontrastu, uszkodzenia etykiety, nieprawidłowych wymiarów symbolu, błędnego położenia oznaczenia czy pogorszenia jakości wydruku.
Dlatego zautomatyzowane procesy mogą obejmować kontrolę etykiety bezpośrednio po jej wydrukowaniu lub aplikacji. System wizyjny może sprawdzić obecność oznaczenia i odczytać zawarte w nim dane, natomiast odpowiedni weryfikator pozwala ocenić jakość kodu według właściwego standardu.
Samo odczytanie kodu przez skaner nie jest bowiem równoznaczne z formalną weryfikacją jakości symbolu. To istotne rozróżnienie, szczególnie gdy odbiorca wymaga zachowania określonej jakości kodów kreskowych.
SSCC i automatyzacja procesu wysyłki
Największe możliwości wykorzystania SSCC pojawiają się wtedy, gdy identyfikator staje się częścią całego przepływu danych, a nie wyłącznie numerem wydrukowanym na etykiecie.
Przykładowy proces może wyglądać następująco: po skompletowaniu palety system nadaje jej SSCC, generuje dane etykiety i przekazuje je do urządzenia print & apply. Po aplikacji oznaczenie może zostać automatycznie odczytane, a informacja o gotowej jednostce przekazana do systemu magazynowego.
Przy przyjęciu dostawy odbiorca skanuje ten sam identyfikator i może powiązać fizyczną jednostkę z informacjami otrzymanymi wcześniej drogą elektroniczną.
W ten sposób SSCC wspiera identyfikację i śledzenie przepływu przesyłek, a automatyczne drukowanie, aplikacja i kontrola oznaczeń ograniczają liczbę operacji wykonywanych ręcznie.
SSCC – od identyfikacji jednostki do automatyzacji wysyłki
SSCC pozwala jednoznacznie identyfikować poszczególne jednostki logistyczne, ale pełne możliwości standardu pojawiają się po połączeniu numeru z przepływem danych w systemach przedsiębiorstwa. Automatyczne generowanie SSCC, drukowanie i aplikowanie etykiet oraz kontrola oznaczeń mogą ograniczyć ręczne operacje i usprawnić obsługę wysyłek.
Jeżeli planują Państwo automatyzację drukowania i aplikacji etykiet logistycznych lub kontrolę kodów na linii, eksperci Intrex mogą pomóc dobrać rozwiązanie do wydajności procesu, rodzaju jednostek oraz sposobu wymiany danych z systemami przedsiębiorstwa.
